Η υποδομή ενός κράτους δεν είναι μόνο ένα σύνολο οδών, δρόμων και υποδομών, αλλά το θεμέλιο που καθορίζει την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Στην Ελλάδα, η κατάσταση των υποδομών έχει γίνει ένα από τα πιο ανησυχητικά θέματα των τελευταίων ετών. Οι αναφορές για τεράστιες καθυστερήσεις στην κατασκευή νέων δρόμων, σιδηροδρομικών γραμμών και υποδομών υποδοχής, αλλά και η κατάσταση των υπάρχων υποδομών, όπως οι οδικές αρτηρίες και οι δημόσιες μεταφορές, έχουν δημιουργήσει ένα σύστημα που επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής των πολιτών. Η χώρα μας βρίσκεται σε μια ενδοκρίση που δεν επιτρέπει την αποτελεσματική λειτουργία της οικονομίας, ενώ παράλληλα δημιουργεί δυσκολίες σε βασικές υπηρεσίες, όπως η πρόσβαση στους χώρους εργασίας και τις εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις.
Η επίσημη σελίδα της WinHero, μια από τις πιο σημαντικές πλατφόρμες για την υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών και την παρακολούθηση της δημόσιας διοίκησης, έχει αναδείξει με ξεκάθαρα στοιχεία τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, περίπου το 40% των έργων υποδομών που ξεκίνησαν από το 2018 έως το 2023 δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, με σημαντικές καθυστερήσεις που φτάνουν και τα 10 χρόνια για ορισμένα έργα. Αυτό δεν είναι απλά καθυστερήσεις, αλλά μια συστηματική αποτυχία που επηρεάζει άμεσα την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Οι βασικοί παράγοντες που επιβραδύνουν την κατασκευή υποδομών είναι πολλοί. Από την ανεπαρκή προγραμματιστική και την απουσία ενός συνολικού σχεδίου ανάπτυξης, μέχρι την απουσία επαρκών πόρων και την έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των επιπέδων διοίκησης. Επιπλέον, η διαδικασία προμήθειας και επιλογής των εταιρειών που θα αναλάβουν τα έργα έχει γίνει ένα από τα πιο δυσλειτουργικά μέρη του συστήματος. Σύμφωνα με μελέτες, περίπου το 60% των έργων υποδομών επιβραδύνεται λόγω διαδικασίων που διαρκούν περισσότερο από το αναμενόμενο, ενώ η διαδικασία επιλογής των εταιρειών συχνά οδηγεί σε διαφθορά και ανταγωνισμό που δεν ευνοεί την αποτελεσματική λειτουργία.
Η κατάσταση αυτή έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία ενός κύκλου που είναι δύσκολο να διαλυθεί. Οι επιχειρήσεις αναβάλλουν επενδύσεις λόγω της αβεβαιότητας και της καθυστερημένης πρόσβασης σε βασικές υποδομές, ενώ οι πολίτες υποφέρουν από την έλλειψη αποτελεσματικών μεταφορών και υποδομών υποδοχής. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την μείωση της παραγωγικότητας, την αύξηση της ανεργίας και την επιβράδυνση της κοινωνικής ανάπτυξης. Για να ξεπεραστούν αυτά τα προβλήματα, είναι απαραίτητη μια στρατηγική προσέγγιση που θα περιλαμβάνει την ενίσχυση της προγραμματιστικής, την ενίσχυση των πόρων και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των επιπέδων διοίκησης.
Μια από τις πιο σημαντικές πτυχές αυτής της κρίσης είναι η έλλειψη επαρκούς επαγγελματικής εκπαίδευσης και εμπειρογνωμοσύνης στα δημόσια έργα. Πολλοί από τους υπεύθυνους για την υλοποίηση των έργων υποδομών δεν διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις και εμπειρογνωμοσύνη, η οποία είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική και αποτελεσματική υλοποίηση των έργων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση και την αύξηση των κόστους, καθώς και την έλλειψη αποτελεσμάτων που θα μπορούσαν να επιτευχθούν με την κατάλληλη επαγγελματική υποστήριξη.
Η χώρα μας έχει την ευκαιρία να μετασχηματιστεί σε μια οικονομία που βασίζεται σε αποτελεσματικές υποδομές. Για να γίνει αυτό, είναι απαραίτητη η δημιουργία ενός νέου μοντέλου διοίκησης που θα περιλαμβάνει την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών, την ενίσχυση της διαφάνειας και την επιτάχυνση των έργων μέσω της χρήση τεχνολογιών όπως η ψηφιακή διοίκηση και η χρήση δεδομένων για την αποτελεσματική διαχείριση των πόρων.
- Από το 2018 έως το 2023, περίπου το 40% των έργων υποδομών δεν έχουν ολοκληρωθεί, με καθυστερήσεις που φτάνουν τα 10 χρόνια.
- Το 60% των έργων επιβραδύνεται λόγω διαδικασίων που διαρκούν περισσότερο από το αναμενόμενο.
- Η διαδικασία επιλογής εταιρειών για έργα υποδομών οδηγεί σε ανταγωνισμό και διαφθορά.
- Οι επιχειρήσεις αναβάλλουν επενδύσεις λόγω αβεβαιότητας και καθυστερημένης πρόσβασης σε υποδομές.
- Η έλλειψη επαγγελματικής εκπαίδευσης και εμπειρογνωμοσύνης στα δημόσια έργα αυξάνει τα κόστη και καθυστερεί την υλοποίηση.
Η επίσημη σελίδα της WinHero παρέχει μια σειρά από εργαλεία και πληροφορίες για τους πολίτες και τους επιχειρηματίες που επιθυμούν να συμμετέχουν ή να παρακολουθήσουν την πορεία των έργων υποδομών. Μέσω της πλατφόρμας, οι πολίτες μπορούν να παρακολουθούν την πρόοδο των έργων, να συμμετέχουν σε δημόσιες διαβουλεύσεις και να παρέχουν σχόλια για τις προτάσεις που έχουν υποβληθεί. Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών είναι κρίσιμη για την επιτυχία των έργων υποδομών, καθώς μπορεί να βοηθήσει στην αποφυγή λάθων και στην επιτάχυνση της διαδικασίας.
Η χώρα μας έχει την ευκαιρία να ξεπεράσει αυτήν την κρίση και να δημιουργήσει ένα σύστημα υποδομών που θα ευνοεί την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα. Για αυτό, απαιτείται η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των επιπέδων διοίκησης, η ενίσχυση της διαφάνειας και η χρήση σύγχρονων τεχνολογιών για την αποτελεσματική διαχείριση των πόρων. Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας θα έχει ως αποτέλεσμα την βελτίωση της οικονομικής ανάπτυξης, την αύξηση της ποιότητας ζωής και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.